پلاک دندانی چیست؟
با چه روش هایی می توانم پلاک باکتریایی را از سطح دندان خود تمیز کنم؟
برای کنترل پلاک چه وسایلی در اختیار داریم؟
روش کار برد مسواک
روش کاربرد نخ دندان
مسواک بین دندانی چیست و طرز کار برد آن چگونه است ؟
سوپرفلاس چیست و چه کاربردی دارد؟
شایعترین مشکلاتی که می تواند سلامت دهان را به خطر اندازد و سبب از دست رفتن دندان ها شود ،پوسیدگی های دندانی و بیماری لثه است.هر دوی این بیماری ها توسط یک عامل مشترک ایجاد می گردند که ما به آن پلاک دندانی می گوییم.
پلاک دندانی چیست؟ پلاک دندانی یک لایه چسبنده به سطح دندان است که بیرنگ بوده یا رنگ سفید مایل به زرد داراست, و پس از هر بار مسواک زدن و تمیز کردن دهان ،ظرف مدت کوتاهی (حدود 2 ساعت)مجددا بر روی سطح دندان تمیز چسبندگی پیدا می کند.
این لایه به طور عمده حاوی باکتری ها بوده و برخی ترکیبات غذایی و ترکیبات بزاق نیز در آن یافت می شوند. باکتری های موجود در پلاک عمدتا “جهت بقای خود از ترکیبات قندی استفاده می کنند, به همین علت محدود ساختن حجم و دفعات مصرف مواد غذایی قندی می تواند به کاهش تجمع پلاک دندانی کمک کند. شایع ترین نواحی تجمع پلاک دندانی شیار موجود بین لثه ودندان (شیار لثه ای)،نواحی مجاور لثه و نواحی بین دندانی است که معمولا” طی یک مسواک زدن عادی قابل تمیز کردن نیستند.
اگر می خواهید نواحی تجمع این لایه را در دهان خود مشخص کنید می توانید از عوامل آشکار ساز (Disclosing )پلاک دندانی که به صورت قرص یا محلول در دسترسند استفاده کنید .
تصویر مقابل دهان فردی را نشان می دهد که از قرص آشکار ساز استفاده نموده است و طی 3 روز گذشته از مسواک استفاده ننموده است.همان طور که می بینید این لایه بیشتر در نواحی مجاور لثه و فضای بین دندان ها تجمع می یابد.
با چه روش هایی می توانم پلاک باکتریایی را از سطح دندان خود تمیز کنم؟ سال هاست که محققین تلاش دارند تا دارو یا ماده ای را بیابند که قادر به از بین بردن پلاک باکتریال بوده و در عین حال در دهان قابل استفاده باشد و آسیبی به لثه فرد وارد نکند.اما متاسفانه تا کنون ماده ای با این قابلیت ها معرفی نشده است.و هنوز هم بهترین روش تمیز کردن پلاک دندانی از سطح دندان روش مکانیکی یعنی کار برد مسواک ووسایل تمیز کردن بین دندانی همچون نخ دندان یا مسواک های بین دندانی است. مسواک بهترین وسیله جهت تمیز کردن سطوح بیرونی و داخلی لثه است.اما برای تمیز نمودن فضای بین دندان ها وسایل زیادی در دسترس است که بسته به راحتی بیمار و شرایط و موقعیت لثه بین دندان ها یک یا چند نوع از آنها را می توان به کار برد.
برای کنترل پلاک چه وسایلی در اختیار داریم؟
مسواک(شماره 1), نخ دندان(شماره2), مسواک بین دندانی(شماره 3), سوپرفلاس(شماره 4)و…. ابزارهایی هستند که به این منظور به کار می روند.
در ادامه می توانید با روش کار برد مهم ترین این ابزار ها آشنا شوید.
روش کار برد مسواک: ابتدا باید یک مسواک مناسب انتخاب کنید .مسواک مناسب برای غالب افراد مسواکی با شانه های نرم است که شانه های آن سایش پیدا نکرده باشد .کوچکتر بودن قسمت سر مسواک باعث می شود که دسترسی شما به نواحی با دسترسی کمتر مثل سطوح داخل دندان ها و یا مجاور دندان عقل افزایش یابد. روشی که به شما توصیه می شود روشی است که بیشتر نواحی مجاور لثه را تمیز کرده و همزمان ماساژ لثه را نیز انجام می دهد. اگر شما تا به حال مجاور لثه خود را مسواک نمی کرده اید و دچار التهاب لثه (ژنژویت) هستید در ابتدای کاربرد این روش ممکن است خونریزی از لثه را پس از کاربرد مسواک تجربه کنید .نگران نباشید و به کاربرد این روش ادامه دهید. معمولا” با تکرار این روش و انجام درمان لازم ،این خونریزی پس از طی مدت یک تا دو هفته بطور کامل قطع خواهد شد . بسیار خوب حالا می توانید شروع کنید: ابتدا از سطوح بیرونی دندان ها شروع می کنیم. مسواک را طوری در کنار دندان جهت بدهید که شانه های آن با زاویه °45 به سمت شیار لثه (شیار بین دندان ها و لثه) جهت بگیرد.
مسواک را با حرکات لرزشی به عقب و جلو حرکت دهید.توجه داشته باشید که دامنه این حرکات نباید بیشتر از عرض یک دندان باشد.(هر 2 یا 3 دندان را به صورت مستقل از هم مسواک بزنید.) پس از 20 بار تکرار این عمل در هر ناحیه مسواک را جا به جا نموده و دندان های ناحیه بعدی را مسواک بزنید.به این ترتیب سطوح خارجی تمامی دندان های فک بالا و پائین را تمیز نمائید. برای سطح داخلی دندان های آسیای هر دو فک نیز مثل سطح خارجی دندانها عمل کنید.مسواک را با زاویه °45درجه نسبت به دندان ها قرار دهید و هر 2-3 دندان کنار هم را 20 بار با حرکات لرزشی عقب وجلو تمیز کنید. برای تمیز کردن سطح داخلی دندان های جلو فک بالا و پائین معمولا” نمی توان مسواک را به صورت افقی قرار داد. برای تمیز کردن این سطوح مسواک را به صورت عمودی در تماس با دندان و لثه قرار داده و با حرکات لرزشی بالا و پائین طوری این ناحیه را تمیز کنید که مسواک با لثه شما در تماس قرار گیرد.
سطح جونده دندان های بالا و پائین را نیز با حرکات لرزشی عقب و جلو تمیز کنید.
می توانید سطح پشتی آخرین دندان ها در هر دو قوس فک بالا و پائین را جداگانه مسواک کنید چرا که در این ناحیه به شکل معمول مسواک دسترسی کمتری دارد. در پایان توصیه می شود سطح زبانتان را نیز مسواک بزنید.این عمل به خصوص در از بین بردن بوی بد دهان بسیار موثر است. در پایان به این نکته مهم توجه داشته باشید که مسواک زدن کامل دهان باید 4 دقیقه باید طول بکشد و البته این زمان را به تناسب بین همه نواحی دهان تقسیم کنید نه تنها دندان های جلو!!
روش کاربرد نخ دندان: بیماری لثه عمدتا” از نواحی بین دندانها(جائیکه مسواک دسترسی کافی ندارد ) آغاز می شود.از اینرو کاربرد نخ دندان یک بار در شبانه روز وسیله بسیار موثری جهت تمیز کردن پلاک بین دندان هاست.نکات زیر به شما کمک میکند که از روش صحیح استفاده نمائید. حدود 40 سانتی متر از نخ دندان را جدا کرده و عمده این طول را به دور انگشت میانی یک دست خود پیچیده مابقی نخ را نیز به دور انگشت میانی دست دیگر خود بپیچید.
برای تمیز کردن دندان های فک بالا نخ را به محکمی بین شست یک دست و انگشت اشاره دست دیگر خود نگه دارید.این انگشت به شما کمک می کند تا نخ را با دقت بین دو دندان وارد نمائید این دو انگشت نباید بیشتر از 4 سانتی متر از هم فاصله بگیرند. به آرامی نخ را بین دو دندان وارد کنید برای این کار به جای این که نخ را با فشار بین دندان ها وارد کنید از حرکت رفت و بر گشت اره ای شکل استفاده کنید. با این حرکت نخ دندان به لثه شما ضربه وارد نمی سازد.
حال نخ را به زیر لبه لثه هدایت کنید. نخ را به شکل نیم دایره به یک سطح دندانی تکیه دهید و با حرکت دادن دو انگشت خود نخ را 4 تا 5 بار بالا و پائین بکشید.به یاد داشته باشید که در هر فضای بین دندانی شما باید سطح 2 دندان را تمیز کنید .پس از تمیز نمودن دندان اول نخ را به دندان دوم تکیه دهید و همین حرکت را تکرار نمائید.
برای تمیز نمودن دندان های فک پائین نگه داشتن نخ بین انگشت های اشاره 2 دست به شما کنترل بهتری می دهد.تمیز کردن سطح پشتی آخرین دندان را در دو طرف فک فراموش نکنید. پس از کار برد نخ دندان دهان را بطور کامل بشوئید تا ذرات پلاک و مواد غذایی شسته شوند.طی هفته اول کار برد نخ دندان ممکن است لثه شما دچار خون ریزی شده و یا زخمی شود. دلسرد نشوید مثل هر مهارت جدید آموختن مهارت کاربرد نخ دندان نیز نیاز به تمرین و ممارست دارد.پس از طی مدت 2تا3 هفته این کار نیز جزئی از فعالیت های روز مره شما خواهد بود.
مسواک بین دندانی چیست و طرز کار برد آن چگونه است ؟ فضای بین دندان ها در بیمارانی که تحت عمل جراحی لثه قرار گرفته اند و یا به هر علت دچار تحلیل لثه هستند معمولا” باز تر از شرایط معمول است.این فضای باز به سختی توسط نخ دندان تمیز شده و معمولا” بیمار در این نواحی با وجود کاربرد نخ دندان باز هم ممکن است از گیرغذایی شکایت داشته باشد. برای تمیز نمودن این فضای باز وسایل زیادی از جمله خلال دندان ،مسواک بین دندانی و مسواک ها ی uni-tufted در دسترسند. وسیله مناسب برای این منظور معمولا” بسته به دسترسی به محصول،راحتی فرد و توصیه دندان پزشک انتخاب می گردد.اما شاید مناسبترین وسیله برای این منظور مسواک های بین دندانی باشند که با سایز های مختلف در دسترسند و بسته به فضای مورد کار برد می توان نوع مناسبی از آن را انتخاب نمود.
نوک این مسواک به شکل افقی در فضای باز بین دو دندان وارد شده و الیاف این مسواک به خوبی قادر به تمیز کردن این فضای باز خواهد بود.این مسواک برای تمیز نمودن سطح زیرین روکشها و یا تمیز نمودن اطراف براکتهای ارتدنسی نیز وسیله مناسبی است.
سوپرفلاس چیست و چه کاربردی دارد؟یکی از روش های جایگزینی دندان های از دست رفته که هنوزهم مورد استفاده قرار می گیرد جایگزینی دندان کشیده شده با کمک دندان های طبیعی 2 طرف این فضای خالی است. در این روش دندان جلو و عقب فضای بی دندانی تراش خورده و توسط رو کش به هم متصل می گردند. در چنین حالتی فضای بین لثۀ ناحیه بین دندان و سطح زیرین رو کش وجود خواهد داشت که معمولا” محل مناسبی جهت گیر مواد غذایی وآغاز روند التهابی لثه است. برای تمیز کردن این ناحیه ابزار های مختلفی در دسترس است که شاید یکی از شایع ترین و کار آمد ترین این ابزار ها superfloss می باشد.بسته ای که شما تهیه می کنید حاوی 50 رشته نخ مخصوص است که بخش میانی آن قطور تر از نخ دندان عادی است و برای تمیز نمودن سطح زیرین روکش قابلیت بهتری داراست.
کار برد روزانه این نخ علاوه بر بهبود سلامت لثه ای این ناحیه با ممانعت از ایجاد پوسیدگی بروی دندان ها باید دوام روکش این ناحیه را نیز افزایش خواهد داد.
-->
